Kent Mekânlarında Sosyal Mimari: Bir Model Önerisi Olarak Değer Zinciri Kümeleri

Şehri Söz Dergisi yazarı, eğitimci ve araştırmacı-yazar Oğuzhan Akova, “Kent Mekânlarında Sosyal Mimari; Bir Model Önerisi Olarak Değer Zinciri Kümeleri” başlıklı yazısında, günümüz toplumunun karşı karşıya bulunduğu sosyal, kültürel ve kurumsal sorunlara dikkat çekerek çözüm odaklı bir yaklaşım ortaya koydu.

Yazısında, dünyanın giderek daha kırılgan bir yapıya büründüğünü ve insanların geleceğe dair umutlarının zayıfladığını ifade eden Akova, asıl tehlikenin ise toplumsal değerler sisteminde yaşanan aşınma olduğuna vurgu yaptı.
 

Okulların kapanmasıyla birlikte tatil döneminin verdiği genel rehavet ortamı herkesi etkilese de yaşam bütün dinamikleriyle devam etmekte. Dünyamızın geleceği ve güvenliği oldukça kırılgan bir hal almış durumda. Ülke insanının geleceğe yönelik umut ve beklentileri oldukça  düşmüş durumda. Daha da dikkat çeken tarafı ise değerler sisteminin oldukça erozyona uğramış olmasıdır.  Toplum olarak kendimizi yeniden gözden geçirmek durumundayız. Mevcut örgütlenme modelleri yeterli gelmediğinden değer üretme süreçlerimiz de oldukça kısır ve yüzeysel gerçekleşmekte. Bu yazıda siz değerli okuyuculara bu konuda üzerinde düşünmenize  yardımcı olacak bir farkındalık zemini oluşturmaya çalışacağım.

İlk olarak çok felsefi bir bilindik soru sorarak başlamak isterim. Biz kimiz ? Ne yapıyoruz? Bu soruya verilecek birçok cevap olabilir. Hangi bağlamda ele aldığımız hususu ise belirleyici. Birey, kurum, devlet , toplum, İnsanlık olarak bu soruya vereceğimiz cevaplar olacaktır. Öncelikle kendimizden başlayacak olursak bu soruya yönelik kapsamlı bir cevabımızın olmadığı ortaya çıkacaktır. Hayati sadece rutinleriyle ve ezberler üzerinden yasayamayacagimizi pandemi süreci hepimize göstermiş bulunuyor. Toplum olarak ise çok özel bir coğrafyada ve çok özel bir kültürel zenginlikler dünyası  içinde yaşamaktayız. Değer üretme anlayışımız ise sadece maddi değerlere önem veren kapitalist yaşam biçimiyle oldukça yozlaşmış durumda. Daha da önemlisi kendi kültürel ergonomimize uygun olmayan önümüze hazır sunulan modeller ve kimlik arayışları ile vakit kaybetmekteyiz. Kurumsal ve devlet açısından bakacak olursak yönetim ve işletme körlüklerinin yarattığı bir iklimde kendine ve insanına yabancılaşmiş kopuk organizasyonlar olarak varlıklarını sürdürme sürecinde. Amacım ümitsizlik yaratmak olmayıp tam tersine insanımızı uyandırıp harekete geçirecek ilhami vermektir. Atatürk'ün dediği gibi ümitsiz durum yoktur ümitsiz insanlar vardır. Maruz kaldığımız bütün sorunları azim ve kararlılıkla aşabilecek durumdayız. Ancak zihin modelimizi gözden geçirmeli ve yeniden kurgulamaliyiz. Tasarım kavramı önemli bir anahtar kavram olarak ele alınmak durumunda. Değer üretme kavrayisimizi maddi çerçeveler içine hapsetmeden insanın fıtratında bulunan faydalı olma kendini değerli hissetme kendini gerçekleştirme insanları mutlu etme gibi çok önemli hususları da kapsaması gerekmektedir. Bu yüzden bireyden başlayıp en karmaşık  kurumsal yapılara kadar geçerli olabilecek esnek bir örgütlenme modelinin Değer üretme surecimizde anlamlı özgün katkılar sağlayabileceğini değerlendirmekteyim. Önce ezberlerimizden arınacak bir özgürlük alanı sonra da Değer üreterek özgün katkılar sunabilecegimiz özgünlük alanları gerekmekte. Sanatsal çalışmalar ve aktiviteler bu konuda çok faydalı olacak ve hapsedilmiş insanı ozgurlestirecektir.

Birçoğumuz günlük yaşamda benzerlerimizi aramaktayız. Bizler gibi düşünsün bizler gibi hissetsin ve yaşasın arzusundayiz. Halbuki bu durum özgün Değer üretme surecimizde bizi olumsuz etkileyebilecek bir yapısal problem alanı oluşturur. Yeni kavrayislardan, zenginlik katacak fırsatlardan kendimizi uzaklaştirmis oluruz. Değer üretme zincirleri ķümesi anlayisi benim geliştirdiğim bir model olup aslında bir işbirliği ağını ifade etmektedir.  Çoğunlukla bir sorunu çözmede sadece bilgi temelli yaklaşımlar yeterli olmamaktadır. Bu yüzden ansiklopedik bilgilerin Değer uretebilmesi bir şeye sahip olmaktan çok onu işleyerek süreç odaklı bir ciktiya dönüştürmekle ilgili olacağını unutmayalım.

Tematik sorun alanlarına yönelik Değer zinciri kümesinin bileşenleri sunlardir;

İlgi

Bilgi

Metod

Proje yönetim kültürü

Yetenek ve yetkinlik

yönetimi

Mevzuat prosedür.

İzleme

Yaşamın genel dinamikleri içinde eko sistem yaklasimi faydalı olacaktır.